Трансформатор - электромагнит индукция принцибын кулланып, үзгәрүчән ток көчәнешен үзгәртә торган җайланма. Аның төп компонентларына беренчел спираль, икенчел спираль һәм тимер үзәк керә.
Электроника һөнәрендә еш кына трансформаторның күләгәсен күрергә мөмкин, иң еш очрый торганы электр белән тәэмин итүдә көчәнешне үзгәртү, изоляцияләү буларак кулланыла.
Кыскасы, беренчел һәм икенчел катушкаларның көчәнеш нисбәте беренчел һәм икенчел катушкаларның борылыш нисбәтенә тигез. Шуңа күрә, әгәр сез төрле көчәнешләр чыгарырга телисез икән, сез катушкаларның борылыш нисбәтен үзгәртә аласыз.
Трансформаторларның төрле эш ешлыкларына карап, аларны, гадәттә, түбән ешлыклы трансформаторлар һәм югары ешлыклы трансформаторлар дип бүлергә мөмкин. Мәсәлән, көндәлек тормышта көч ешлыгы алмаш ток ешлыгы 50 Гц тәшкил итә. Бу ешлыкта эшләүче трансформаторларны без түбән ешлыклы трансформаторлар дип атыйбыз; югары ешлыклы трансформаторның эш ешлыгы дистәләгән кГцтан йөзләгән кГцка кадәр җитә ала.
Югары ешлыклы трансформаторның күләме шул ук чыгу куәте булган түбән ешлыклы трансформаторныкына караганда күпкә кечерәк
Трансформатор - электр схемасында чагыштырмача зур компонент. Әгәр дә сез чыгыш куәтен тәэмин итеп, күләмне кечерәк итәргә телисез икән, сезгә югары ешлыклы трансформатор кулланырга кирәк. Шуңа күрә югары ешлыклы трансформаторлар коммутацияләүче электр чыганакларында кулланыла.
Югары ешлыклы трансформатор һәм түбән ешлыклы трансформаторларның эш принцибы бер үк, алар икесе дә электромагнит индукция принцибына нигезләнгән. Ләкин, материаллар ягыннан, аларның "үзәкләре" төрле материаллар куллана.
Түбән ешлыклы трансформаторның тимер үзәге, гадәттә, күп кремний корыч битләре белән капланган, ә югары ешлыклы трансформаторның тимер үзәге югары ешлыклы магнит материалларыннан (мәсәлән, феррит) тора. (Шуңа күрә югары ешлыклы трансформаторның тимер үзәге гадәттә магнит үзәге дип атала)
Даими ток белән тотрыклыландырылган көчәнешле электр белән тәэмин итү схемасында түбән ешлыклы трансформатор синусоидаль дулкын сигналын тапшыра.
Коммутатор электр белән тәэмин итү схемасында югары ешлыклы трансформатор югары ешлыклы импульслы квадрат дулкын сигналын тапшыра.
Номиналь куәттә трансформаторның чыгыш куәте һәм керү куәте арасындагы нисбәт трансформаторның нәтиҗәлелеге дип атала. Трансформаторның чыгыш куәте керү куәтенә тигез булганда, нәтиҗәлелек 100% тәшкил итә. Чынлыкта, мондый трансформатор юк, чөнки бакыр һәм тимер югалтулары бар, трансформатор билгеле бер югалтуларга дучар булачак.
Бакыр югалту нәрсә ул?
Трансформатор катушкасы билгеле бер каршылыкка ия булганлыктан, ток катушка аша үткәндә, энергиянең бер өлеше җылылыкка әйләнәчәк. Трансформатор катушкасы бакыр чыбык белән уралганлыктан, бу югалту шулай ук бакыр югалтуы дип атала.
Тимер югалту нәрсә ул?
Трансформаторның тимер югалтуы, нигездә, ике аспектны үз эченә ала: гистерезис югалтуы һәм дулкынлы ток югалтуы; Гистерезис югалтуы үзгәрүчән ток катушка аша үткәндә, тимер үзәк аша үтү өчен көч магнит сызыклары барлыкка киләчәген, һәм тимер үзәк эчендәге молекулалар бер-берсенә ышкылып җылылык барлыкка китерәчәген, шулай итеп электр энергиясенең бер өлешен кулланачагын аңлата; Көч магнит сызыгы тимер үзәк аша үткәнлектән, тимер үзәк тә индукцияләнгән ток барлыкка китерәчәк. Ток әйләнә торганлыктан, ул шулай ук дулкынлы ток дип атала, һәм дулкынлы ток югалтуы шулай ук электр энергиясенең бер өлешен кулланачак.
Бастырып чыгару вакыты: 2022 елның 27 декабре
